Gjendja e Kulturës në Shqipëri 2025 · Profilet bashkiake · Qendra Artivista
Ky profil bazohet në informacionin e dhënë nga Bashkia Konispol në përgjigje të kërkesës së Qendrës Artivista për informacion mbi kulturën (2026), në programet buxhetore afatmesme të bashkisë (PBA) dhe në Censusin e Popullsisë dhe Banesave 2023 të INSTAT-it. Shumat janë në lekë.
Në një vështrim
| Qarku | Vlorë |
| Njësitë administrative | 3: Konispol, Xarrë, Markat |
| Sipërfaqja | 221,88 km² |
| Popullsia, Censusi 2023 | 4.898 (rreth 22 banorë për km²); 40,6% më pak se në vitin 2011 |
| Banorë 65 vjeç e lart | 26,5% (mesatarja kombëtare 19,7%) |
| Buxheti i kulturës (përgjigja) | Nga 900.000 lekë në vitin 2020 në 3.000.000 lekë në vitin 2024 dhe 2.000.000 lekë në vitin 2025 |
| Stafi | 1 person, i paguar nga buxheti i administratës |
| Aktiviteti kryesor | “Sofra Konispolate”, 2024 dhe 2026 |
Përmbledhje
Konispoli, në skajin jugor të Shqipërisë në kufi me Greqinë, humbi 40,6% të popullsisë midis dy censuseve, një nga rëniet më të mëdha në këtë seri. Sot ka 4.898 banorë, dhe më shumë se një në katër është 65 vjeç e lart.
Kultura është punë e një punonjësi të vetëm, i paguar nga buxheti i administratës. Bashkia raporton midis 0,9 dhe 3 milionë lekë në vit për programin e kulturës, i cili mbulon vetëm shpenzimet operative, dhe thotë se shumë pagesa të tjera për kulturën kryhen nga programe të tjera buxhetore. Programi i saj buxhetor, megjithatë, nuk tregon shpenzime për programin e kulturës në vitet 2023 dhe 2024.
Programi përqendrohet te përkujtimet e figurave dhe datave historike. Aktiviteti kryesor, “Sofra Konispolate”, bashkoi vallet dhe këngët e shumë krahinave në vitin 2024, me mbështetjen e Këshillit të Qarkut Vlorë, dhe u përsërit në maj 2026. Në këtë periudhë nuk u kryen punime në trashëgimi.
1. Qeverisja dhe institucionet
Konispoli nuk ka institucion kulturor më vete. Një punonjës është përgjegjës për kulturën dhe paguhet nga programi buxhetor i administratës, jo nga programi i kulturës.
2. Financimi
Përgjigja jep këto shuma për programin e kulturës, i cili mbulon vetëm shpenzimet operative: 900.000 lekë në vitin 2020, 1.000.000 lekë në vitin 2021, 2.500.000 lekë në vitin 2022, 2.000.000 lekë në vitin 2023, 3.000.000 lekë në vitin 2024 dhe 2.000.000 lekë në vitin 2025. Programi buxhetor afatmesëm 2026 - 2028 nuk tregon shpenzime faktike për programin e kulturës në vitet 2023 dhe 2024, 5.000.000 lekë për vitin 2025, përfshirë 3.000.000 lekë investime kapitale, dhe plane prej 3.308.000 lekësh për vitin 2026, 3.473.000 lekësh për vitin 2027 dhe 1.000.000 lekësh për vitin 2028. Diferenca ka shumë të ngjarë të shpjegohet me shënimin e vetë përgjigjes se shumë pagesa për kulturën kryhen nga programe të tjera.
3. Programi kulturor
Aktivitetet kulturore përbëhen nga përkujtime të figurave historike dhe të datave historike të zonës. Aktiviteti kryesor, “Sofra Konispolate”, i organizuar në vitin 2024 me mbështetjen e Këshillit të Qarkut Vlorë, paraqiti vallet dhe këngët e krahinave brenda dhe jashtë Shqipërisë. Ai u përsërit në maj 2026. Përgjigja nuk i numëron aktivitetet apo pjesëmarrësit.
4. Trashëgimia
Përgjatë periudhës 2020 - 2025 nuk u krye asnjë restaurim apo ndërhyrje tjetër në objektet e trashëgimisë.
5. Planifikimi dhe pjesëmarrja publike
Përgjigja nuk përmend strategji kulture, konsultime publike apo të ardhura nga kultura.
6. Kultura në territorin e bashkisë
Përgjigja nuk jep informacion për aktivitetet sipas njësive administrative.
Përfundime
- Konispoli raporton midis 0,9 dhe 3 milionë lekë në vit për kulturën, vetëm për shpenzime operative.
- Programi i vet buxhetor nuk tregon shpenzime për programin e kulturës në vitet 2023 dhe 2024.
- Një punonjës, i paguar nga buxheti i administratës, është përgjegjës për kulturën.
- “Sofra Konispolate” është aktiviteti kryesor, i mbajtur në vitin 2024 dhe sërish në vitin 2026.
- Popullsia ra me 40,6% midis dy censuseve, dhe nuk u kryen punime në trashëgimi.
Rekomandime
Shpenzimet për kulturën në një program
Regjistrimi i të gjitha shpenzimeve për kulturën në programin e kulturës, ose të paktën raportimi i asaj që paguhet nga programe të tjera, do të tregonte përpjekjen reale të bashkisë dhe do ta mbyllte diferencën me programin buxhetor.
“Sofra Konispolate” si aktivitet i rregullt
Mbajtja e festivalit çdo vit, me një buxhet të qartë dhe numërim të pjesëmarrësve, mund ta bëjë atë një pikë takimi për banorët, diasporën dhe vizitorët.
Lista e trashëgimisë vendore
Një listë e thjeshtë e monumenteve, traditave dhe rrëfimeve në Konispol, Xarrë dhe Markat do të ishte hapi i parë për mbrojtjen e tyre dhe kërkimin e fondeve.
Një plan i shkurtër kulture
Me staf shumë të kufizuar, një plan i shkurtër për tre vjet, i diskutuar me banorët, mund të vendosë disa përparësi realiste për aktivitetet dhe trashëgiminë.
Rreth të dhënave
Të dhënat për popullsinë janë nga Censusi 2023 i INSTAT-it. Shumat, stafi dhe aktivitetet janë sipas raportimit të bashkisë në përgjigjen e saj të datës 7 korrik 2026. Shifrat e programit janë nga programi buxhetor afatmesëm (PBA) 2026 - 2028, faza I, i bashkisë.
Është bërë çdo përpjekje që kjo analizë të bazohet në të dhënat e dhëna nga bashkia, të plotësuara me të dhëna nga Programet Buxhetore Afatmesme (PBA) të publikuara online. Për komente ose pyetje, ju lutemi kontaktoni artivista@arti-vista.org.
Ky postim është përgatitur në kuadër të projektit CulturAL, me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian. Përmbajtja e tij është përgjegjësi e vetme e Qendra Kombëtare për Shërbime Komunitare dhe Qendra Artivista dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.
