Gjendja e Kulturës në Shqipëri 2025 · Profilet bashkiake · Qendra Artivista
Ky profil bazohet në informacionin e dhënë nga Bashkia Memaliaj në përgjigje të kërkesës së Qendrës Artivista për informacion mbi kulturën (2026) dhe në Censusin e Popullsisë dhe Banesave 2023 të INSTAT-it. Shumat janë në lekë.
Në një vështrim
| Qarku | Gjirokastër |
| Njësitë administrative | 6: Memaliaj, Memaliaj Fshat, Buz, Krahës, Luftinjë, Qesarat |
| Sipërfaqja | 372,07 km² |
| Popullsia, Censusi 2023 | 6.578 (rreth 18 banorë për km²); 38,3% më pak se në vitin 2011 |
| Banorë 65 vjeç e lart | 29,0% (mesatarja kombëtare 19,7%) |
| Buxheti i kulturës | Asnjë përgjatë periudhës 2020 - 2022; 1,2 milionë lekë në vitin 2023, 2,0 milionë në vitin 2024, 1,0 milion në vitin 2025 |
| Institucionet kulturore | Qendra Kulturore e Fëmijëve, Muzeu Etnografik, Muzeu i Minierës, Biblioteka |
| Stafi | 6 |
| Aktivitete | Aktivitete për fëmijë dhe panaire; “Vjosa ime” dhe “Jehona e Vjosës” nga viti 2024 |
| Të ardhura nga kultura | Asnjë |
Përmbledhje
Memaliaj, buzë Vjosës në qarkun e Gjirokastrës, është një qytet i vogël ish-minerar me 6.578 banorë në vitin 2023, 38% më pak se në vitin 2011. Pothuajse tre në dhjetë banorë janë 65 vjeç e lart.
Për mungesë fondesh, bashkia nuk planifikoi buxhet për kulturën përgjatë periudhës 2020 - 2022. Ajo planifikoi 1,2 milionë lekë në vitin 2023, 2,0 milionë lekë në vitin 2024 dhe 1,0 milion lekë në vitin 2025, dhe shpenzoi 82% të buxhetit në vitin 2023 dhe praktikisht të gjithë buxhetin në vitet 2024 dhe 2025.
Katër institucione të vogla me gjithsej 6 punonjës kryejnë punën kulturore: Qendra Kulturore e Fëmijëve, Muzeu Etnografik, Muzeu i Minierës dhe Biblioteka. Që nga viti 2024 kalendari përfshin aktivitetet “Vjosa ime” dhe “Jehona e Vjosës”.
1. Qeverisja dhe institucionet
Qendra Kulturore e Fëmijëve ka 3 punonjës. Muzeu Etnografik dhe Muzeu i Minierës kanë nga 1 punonjës secili, dhe Biblioteka ka 1. Muzeu i Minierës kujton minierat e qymyrit që i dhanë formë qytetit. Përgjigja erdhi nga Drejtoria e Financës, në emër të kryetarit të bashkisë.
2. Stafi dhe financimi
Nuk u planifikua buxhet për kulturën në vitet 2020, 2021 dhe 2022, për shkak të mungesës së fondeve. Bashkia planifikoi 1.200.000 lekë në vitin 2023 dhe shpenzoi 981.330 lekë, planifikoi 2.000.000 lekë në vitin 2024 dhe shpenzoi 1.998.400 lekë, dhe planifikoi 1.000.000 lekë në vitin 2025, që u shpenzuan plotësisht. Në vitin 2025 buxheti kaloi në një kod tjetër programi; përgjigja nuk thotë pse. Institucionet kulturore nuk gjenerojnë të ardhura.
3. Programi kulturor
Në vitin 2023 bashkia organizoi aktivitete kulturore për fëmijë dhe panaire. Në vitet 2024 dhe 2025 zhvilloi aktivitetet “Vjosa ime” dhe “Jehona e Vjosës”, së bashku me aktivitete kulturore për fëmijë. Përgjigja nuk jep numrin e aktiviteteve.
4. Trashëgimia
Përgjigja nuk përmend punime në objekte të trashëgimisë.
5. Planifikimi dhe pjesëmarrja publike
Përgjigja nuk përmend strategji kulture apo konsultime publike për kulturën.
6. Kultura në territorin e bashkisë
Përgjigja nuk jep informacion për aktivitetet sipas njësive administrative.
Përfundime
- Memaliaj nuk pati buxhet kulture përgjatë periudhës 2020 - 2022, për mungesë fondesh.
- Përgjatë periudhës 2023 - 2025 u planifikuan midis 1 dhe 2 milionë lekë në vit, dhe në vitet 2024 dhe 2025 u shpenzuan pothuajse plotësisht.
- Katër institucione të vogla me 6 punonjës ofrojnë kulturë.
- Aktivitetet për lumin Vjosë zhvillohen që nga viti 2024.
- Përgjigja nuk mbulon trashëgiminë, strategjinë, konsultimet apo fshatrat.
Rekomandime
Një buxhet i qëndrueshëm për kulturën
Një buxhet kulture që mbetet në të njëjtin program çdo vit, edhe nëse i vogël, do t'u lejonte banorëve ta ndjekin në kohë.
Mbi bazën e aktiviteteve për Vjosën
Regjistrimi i datave, vendeve, kostove dhe pjesëmarrësve të “Vjosa ime” dhe “Jehona e Vjosës” do të tregonte vlerën e tyre për qytetin dhe për vizitorët e Vjosës.
Trashëgimia minerare
Muzeu i Minierës dhe e kaluara minerare e qytetit mund t'u prezantohen vizitorëve së bashku me lumin Vjosë, me mbështetje nga programe kombëtare ose të BE-së.
Një përgjigje më e plotë
Informacioni për trashëgiminë, planifikimin, konsultimet dhe aktivitetet në fshatra do ta plotësonte pamjen e kulturës në Memaliaj.
Rreth të dhënave
Të dhënat për popullsinë janë nga Censusi 2023 i INSTAT-it. Buxheti, aktivitetet, institucionet, stafi dhe të ardhurat janë sipas raportimit të Drejtorisë së Financës në përgjigjen e bashkisë (2026).
Është bërë çdo përpjekje që kjo analizë të bazohet në të dhënat e dhëna nga bashkia, të plotësuara me të dhëna nga Programet Buxhetore Afatmesme (PBA) të publikuara online. Për komente ose pyetje, ju lutemi kontaktoni artivista@arti-vista.org.
Ky postim është përgatitur në kuadër të projektit CulturAL, me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian. Përmbajtja e tij është përgjegjësi e vetme e Qendra Kombëtare për Shërbime Komunitare dhe Qendra Artivista dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.
