Gjendja e Kulturës në Shqipëri 2025 · Profilet bashkiake · Qendra Artivista
Ky profil bazohet në informacionin e dhënë nga Bashkia Përmet në përgjigje të kërkesës së Qendrës Artivista për informacion mbi kulturën (2026) dhe në Censusin e Popullsisë dhe Banesave 2023 të INSTAT-it. Shumat janë në lekë.
Në një vështrim
| Qarku | Gjirokastër |
| Njësitë administrative | 5: Përmet, Çarçovë, Frashër, Petran, Qendër Piskovë |
| Sipërfaqja | 602,47 km² |
| Popullsia, Censusi 2023 | 7.980 (rreth 13 banorë për km²); 24,8% më pak se në vitin 2011 |
| Banorë 65 vjeç e lart | 30,0% (mesatarja kombëtare 19,7%) |
| Buxheti i kulturës | 28,41 milionë lekë plan, 20,87 milionë fakt (73,5%); përgjigja nuk jep vitin |
| Institucionet kulturore | Kinemaja “13 Shtatori”, Qendra Multifunksionale, Biblioteka “Lliko Nano”, Qendra Rinore “Ollga Shuraja”, Qendra Kulturore e Fëmijëve |
| Stafi | 15 |
| Aktivitete | Rreth 100 në vit |
| Konsultime publike | Rreth 6 në vit |
Përmbledhje
Përmeti, qyteti i trëndafilave buzë Vjosës, ka më pak se 8.000 banorë, tre në dhjetë prej tyre 65 vjeç e lart. Kultura drejtohet përmes pesë institucioneve, nga Qendra Multifunksionale te Qendra Kulturore e Fëmijëve, me 15 punonjës.
Bashkia raporton një buxhet kulture prej 28,41 milionë lekësh, nga të cilët u shpenzuan 20,87 milionë lekë, ose 73,5%; përgjigja nuk thotë për cilin vit. Ajo organizon rreth 100 aktivitete kulturore, artistike, turistike dhe sociale në vit përmes kalendarëve mujorë, dhe në vitin 2025 kishte një fond prej 1,7 milionë lekësh për aktivitetet, rreth gjysma e të cilit mbështeti aktivitete të organizatave të shoqërisë civile.
Ministria e Kulturës restauroi dy monumente në fshatin Bënjë. Që nga viti 2024 një Këshill Artistik miraton programin vjetor kulturor, dhe çdo vit zhvillohen rreth gjashtë konsultime publike.
1. Qeverisja dhe institucionet
Kinemaja “13 Shtatori” në Varosh ka 2 punonjës, Qendra Multifunksionale në shëtitoren “Odhise Paskali” 10, Biblioteka e Qytetit “Lliko Nano” në rrugën “Laver Bariu” 2 dhe Qendra Rinore “Ollga Shuraja” në rrugën “Meleq Gosnishti” 2. Qendra Kulturore e Fëmijëve, pranë Qendrës Rinore, ka 2 punonjës dhe disa instruktorë me kohë të pjesshme. Përgjigja jep 15 punonjës për strukturat e kulturës në tërësi, të qëndrueshëm ndër vite; shifrat e institucioneve mblidhen në 18.
2. Stafi dhe financimi
Në programin buxhetor të kulturës, zëri kryesor kishte 20.940.634 lekë plan dhe 15.420.286 lekë fakt, një zë i dytë 4.967.000 dhe 3.066.859 lekë, dhe një i tretë 2.500.000 dhe 2.380.510 lekë, gjithsej 28.407.634 lekë plan dhe 20.867.655 lekë fakt. Më shumë detaje publikohen në programin e transparencës së bashkisë online. Bashkia ka miratuar tarifa për sallat dhe për hyrjen në Muzeun Vendor, por shpesh i fal ato për të mbështetur aktivitetet.
3. Programi kulturor
Rreth 100 aktivitete në vit organizohen përmes kalendarëve mujorë, nga stafi i kulturës dhe nga organizata kulturore në Përmet. Bashkia prokuron një program vjetor kulturor e artistik dhe mbështet kërkesat e organizatave të shoqërisë civile. Në vitin 2025 fondi për kulturën ishte 1.700.000 lekë, rreth gjysma e të cilit mbështeti aktivitete të organizatave të shoqërisë civile.
4. Trashëgimia
Përgjatë periudhës 2020 - 2025 u restauruan dy objekte të trashëgimisë, të dyja në fshatin Bënjë: Kisha e Shën e Premtes dhe Ura e Katiut. Punimet u financuan nga Ministria e Kulturës.
5. Planifikimi dhe pjesëmarrja publike
Përmeti nuk ka plan apo strategji vendore për kulturën. Në nëntor të vitit 2024 Këshilli Bashkiak ngriti një Këshill Artistik, i cili miraton programin vjetor kulturor. Rreth gjashtë konsultime publike për kulturën zhvillohen çdo vit gjatë hartimit të buxhetit të vitit pasardhës, me grupe interesi, institucione vendore dhe organizata të shoqërisë civile. Projektet në proces përfshijnë pavione të reja për Muzeun Vendor, restaurimin e Lapidarit “Ushtari i Panjohur” me mbështetjen e Këshillit të Qarkut, dhe më shumë aktivitete në fshatra.
6. Kultura në territorin e bashkisë
Aktivitetet zhvillohen te Lapidari “Ushtari i Panjohur”, në Sheshin “Abdyl Frashëri”, në sallën “Kongresi i Përmetit”, në Qendrën Multifunksionale, në Kinema dhe në Qendrën Rinore. Në fshatra, festat verore zhvillohen në Badlonjë (13 gusht), Kosinë (14 gusht), Qilarisht (15 gusht) dhe Zhepë (16 gusht).
Përfundime
- Pesë institucione me 15 punonjës ofrojnë kulturë në Përmet.
- U shpenzua 73,5% e buxhetit të raportuar të kulturës; përgjigja nuk jep vitin.
- Çdo vit organizohen rreth 100 aktivitete, përfshirë festat e fshatrave në gusht.
- Ministria e Kulturës restauroi dy monumente në Bënjë.
- Që nga viti 2024 një Këshill Artistik miraton programin vjetor.
Rekomandime
Buxheti sipas viteve
Dhënia e buxhetit dhe shpenzimeve të kulturës për çdo vit 2020 - 2025 do të tregonte si ka ndryshuar mbështetja për kulturën.
Një strategji kulture
Këshilli Artistik mund të përgatisë një strategji të shkurtër, të diskutuar me banorët, për të udhëhequr programet vjetore.
Përfundimi i Muzeut Vendor
Përfundimi i pavioneve të muzeut dhe hapja e tyre për vizitorët do ta shtonte tërheqjen e Përmetit për turistët.
Kërkimi i mbështetjes më të gjerë
Trashëgimia në Bënjë, Frashër dhe luginën e Vjosës mund të tërheqë fonde kombëtare dhe të BE-së për restaurim dhe promovim.
Rreth të dhënave
Të dhënat për popullsinë janë nga Censusi 2023 i INSTAT-it. Buxheti, aktivitetet, institucionet, stafi, trashëgimia, konsultimet dhe planet janë sipas raportimit të bashkisë në përgjigjen e saj (2026).
Është bërë çdo përpjekje që kjo analizë të bazohet në të dhënat e dhëna nga bashkia, të plotësuara me të dhëna nga Programet Buxhetore Afatmesme (PBA) të publikuara online. Për komente ose pyetje, ju lutemi kontaktoni artivista@arti-vista.org.
Ky postim është përgatitur në kuadër të projektit CulturAL, me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian. Përmbajtja e tij është përgjegjësi e vetme e Qendra Kombëtare për Shërbime Komunitare dhe Qendra Artivista dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.
