Gjendja e Kulturës në Shqipëri 2025 · Profilet bashkiake · Qendra Artivista
Ky profil bazohet në informacionin e dhënë nga Bashkia Pogradec në përgjigje të kërkesës së Qendrës Artivista për informacion mbi kulturën (2026) dhe në Censusin e Popullsisë dhe Banesave 2023 të INSTAT-it. Shumat janë në lekë.
Në një vështrim
| Qarku | Korçë |
| Njësitë administrative | 8: Pogradec, Buçimas, Çërravë, Dardhas, Proptisht, Trebinjë, Udënisht, Velçan |
| Sipërfaqja | 584,77 km² |
| Popullsia, Censusi 2023 | 46.070 (rreth 79 banorë për km²); 25,1% më pak se në vitin 2011 |
| Banorë 65 vjeç e lart | 20,4% (mesatarja kombëtare 19,7%) |
| Buxheti i kulturës | 13,54 milionë lekë në vitin 2023, 8,72 milionë në vitin 2024, 13,47 milionë në vitin 2025 |
| Institucionet kulturore | Teatri i Kukullave “Piro Xëci”, Pallati i Sportit “Arefi Berberi”, Biblioteka “Mitrush Kuteli”, Kinemaja e Qytetit (Qendra Multifunksionale) |
| Aktivitete | 75 në vitin 2023, 84 në vitin 2024, 196 në vitin 2025 |
| Fonde të shpërndara | 1 milion lekë në vitin 2023, 7 milionë në vitin 2024, 13 milionë në vitin 2025 |
| Konsultime publike | 1 përgjatë periudhës 2023 - 2025 |
Përmbledhje
Pogradeci, qyteti buzë Liqenit të Ohrit, kishte 46.070 banorë në vitin 2023, një e katërta më pak se në vitin 2011. Institucionet e tij kulturore, Teatri i Kukullave, Biblioteka, Kinemaja dhe Pallati i Sportit, formojnë një Qendër Multifunksionale me 49 punonjës.
Përgjigja mbulon vetëm vitet 2023 - 2025. Ajo jep një buxhet kulture prej 13,54 milionë lekësh në vitin 2023, 8,72 milionë lekësh në vitin 2024 dhe 13,47 milionë lekësh në vitin 2025, dhe veçmas paga prej 41,29 milionë lekësh në vitin 2024 dhe 66,81 milionë lekësh në vitin 2025. Aktivitetet u rritën nga 75 në vitin 2023 në 196 në vitin 2025, dhe fondet e shpërndara për të tjerët nga 1 në 13 milionë lekë.
Godina e Teatrit të Kukullave u rehabilitua në vitin 2023 me 2,05 milionë lekë. Nuk ka strategji kulture, dhe përgjatë tre viteve u zhvillua një konsultim publik për kulturën.
1. Qeverisja dhe institucionet
Qendra Multifunksionale drejton Teatrin e Kukullave “Piro Xëci” në rrugën “1 Qershori”, Pallatin e Sportit “Arefi Berberi” në rrugën e Stadiumit, dhe Bibliotekën e Qytetit “Mitrush Kuteli” e Kinemanë e Qytetit në Bulevardin “Naim Frashëri”. Ajo ka 7 punonjës në administratë, 12 në kulturë, 15 në sektorin mbështetës, 4 në bibliotekë, 8 në sport dhe 3 në Teatrin e Kukullave, gjithsej 49. Në një përgjigje të veçantë, përgjigja jep 10 punonjës në strukturat përgjegjëse për kulturën çdo vit.
2. Stafi dhe financimi
Në vitin 2023 buxheti i kulturës ishte 13.540.000 lekë, përfshirë 1.885.980 lekë për shpenzime operative, 1.491.200 lekë për sportin, 240.000 lekë për bibliotekën dhe 150.000 lekë për kinemanë. Në vitin 2024 ishte 8.715.000 lekë, përfshirë 1.644.240 lekë për shpenzime operative, 4.222.500 lekë për sportin, 230.000 lekë për bibliotekën, 800.000 lekë për kinemanë dhe 100.000 lekë për galerinë, me paga prej 41.288.260 lekësh të raportuara veçmas. Në vitin 2025 ishte 13.470.000 lekë, përfshirë 1.500.000 lekë për shpenzime operative dhe 7.169.000 lekë për sportin, me paga prej 66.813.600 lekësh. Zërat e listuar mblidhen shumë më pak se totalet, dhe përgjigja nuk e shpjegon ndryshimin. Institucionet kulturore kanë të ardhura nga biletat, kurset artistike dhe qiratë, por përgjigja nuk jep shumë.
3. Programi kulturor
Bashkia zhvilloi 75 aktivitete në vitin 2023, 84 në vitin 2024 dhe 196 në vitin 2025. Fondet e shpërndara për aktivitete sportive e kulturore u rritën nga 1.000.000 lekë për 10 përfitues në vitin 2023, në 7.000.000 lekë për 11 përfitues në vitin 2024 dhe 13.000.000 lekë për 13 përfitues në vitin 2025. Programi përfshin festivalin e kukullave “Xinxifilo”, promovimin e teatrit të kukullave si traditë vendore, ekspozita, koncerte, aktivitete rinore dhe edukative, si dhe koloni piktorësh për forcimin e Galerisë së Arteve.
4. Trashëgimia
Godina e Teatrit të Kukullave “Piro Xëci” u rehabilitua në vitin 2023, me një kosto prej 2.050.000 lekësh.
5. Planifikimi dhe pjesëmarrja publike
Bashkia nuk ka strategji, plan veprimi apo projekt në proces për kulturën, industritë kreative apo trashëgiminë. Përgjatë periudhës 2023 - 2025 u zhvillua një konsultim publik për kulturën.
6. Kultura në territorin e bashkisë
Aktivitetet zhvillohen në Odeonin e Qytetit, në sheshin përpara Pallatit të Kulturës dhe në Pallatin e Sportit. Përgjigja nuk raporton investime kulturore sipas njësive administrative.
Përfundime
- Përgjigja mbulon vetëm vitet 2023 - 2025.
- Zërat e listuar të buxhetit, totalet dhe pagat nuk japin një shifër të qartë.
- Aktivitetet u rritën nga 75 në 196 në vit, dhe fondet për të tjerët nga 1 në 13 milionë lekë.
- Godina e Teatrit të Kukullave u rehabilitua në vitin 2023.
- Nuk ka strategji kulture, dhe në tre vite u zhvillua një konsultim.
Rekomandime
Një buxhet i qartë
Raportimi i buxhetit të kulturës për çdo vit që nga viti 2020, me pagat, sportin dhe kulturën të ndara, do ta bënte atë të lehtë për t'u ndjekur.
Shpjegimi i rritjes
Sqarimi se çfarë e nxiti rritjen në 196 aktivitete dhe 13 milionë lekë grante do të tregonte nëse ajo do të vazhdojë.
Një strategji rreth teatrit të kukullave
Tradita e kukullave, festivali “Xinxifilo” dhe liqeni janë pasuri të forta për një strategji të shkurtër kulture të diskutuar me banorët.
Kultura në fshatra
Planifikimi i disa aktiviteteve në shtatë njësitë rurale do të arrinte banorët jashtë qytetit.
Rreth të dhënave
Të dhënat për popullsinë janë nga Censusi 2023 i INSTAT-it. Buxheti, aktivitetet, fondet, institucionet, stafi, trashëgimia dhe konsultimet janë sipas raportimit të bashkisë në përgjigjen e saj (2026).
Është bërë çdo përpjekje që kjo analizë të bazohet në të dhënat e dhëna nga bashkia, të plotësuara me të dhëna nga Programet Buxhetore Afatmesme (PBA) të publikuara online. Për komente ose pyetje, ju lutemi kontaktoni artivista@arti-vista.org.
Ky postim është përgatitur në kuadër të projektit CulturAL, me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian. Përmbajtja e tij është përgjegjësi e vetme e Qendra Kombëtare për Shërbime Komunitare dhe Qendra Artivista dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.
