Gjendja e Kulturës në Shqipëri 2025 · Profilet bashkiake · Qendra Artivista
Ky profil bazohet në informacionin e dhënë nga Bashkia Has në përgjigje të kërkesës së Qendrës Artivista për informacion mbi kulturën (2026) dhe në Censusin e Popullsisë dhe Banesave 2023 të INSTAT-it. Shumat janë në lekë.
Në një vështrim
| Qarku | Kukës |
| Njësitë administrative | 4: Krumë, Fajzë, Gjinaj, Golaj |
| Sipërfaqja | 399,62 km² |
| Popullsia, Censusi 2023 | 11.684 (rreth 29 banorë për km²) |
| Banorë 65 vjeç e lart | 12,7% (mesatarja kombëtare 19,7%) |
| Plani për aktivitetet kulturore | I planifikuar 1.250.000 lekë dhe i shpenzuar 1.102.794 lekë në vitin 2025 |
| Aktivitete | 6 (2023), 8 (2024), 8 (2025) |
| Stafi | 7 në vitet 2023 dhe 2024, 8 në vitin 2025, përfshirë Qendrën Kulturore të Fëmijëve |
| Projekt i planifikuar | Muzeu Etno-Historik i Krumës, 60.083.590 lekë |
Përmbledhje
Hasi, një bashki e vogël në kufi me Kosovën me një nga popullsitë më të reja në Shqipëri, nuk ka të dhëna për kulturën para vitit 2023. Për periudhën 2023 - 2025 ai raporton një program modest: 6 deri 8 aktivitete në vit, një staf prej 7 deri 8 punonjësish përfshirë Qendrën Kulturore të Fëmijëve, dhe midis 1 dhe 3 milionë lekë në vit për aktivitetet kulturore.
Plani për aktivitetet kulturore ra nga 2.947.900 lekë në vitin 2023 në 1.000.000 lekë në vitin 2024 dhe 1.250.000 lekë në vitin 2025, dhe në dy vitet e fundit u shpenzua 81,1% dhe 88,2% e tij. Numri i përfituesve të raportuar ra pak çdo vit, nga 206 në 191 persona.
Synimi kryesor i bashkisë është një Muze Etno-Historik në Krumë, i projektuar me 60,1 milionë lekë, të cilin ia ka dërguar disa herë Ministrisë, së fundmi në janar 2026. Nuk ka strategji kulture, dhe përgjigja nuk i emërton aktivitetet që organizon.
1. Qeverisja dhe institucionet
Kultura menaxhohet nga Drejtoria e Arsimit, Kulturës, Rinisë dhe Sportit. Përgjigja përshkruan funksionet e saj dhe jo institucione më vete: mbrojtjen dhe promovimin e trashëgimisë vendore, përfshirë kishat, monumentet dhe muzetë; festivalet, panairet dhe aktivitetet artistike; bibliotekat publike dhe hapësirat e leximit; dhe administrimin e muzeve dhe qendrave kulturore. Stafi ishte 7 punonjës në vitet 2023 dhe 2024 dhe 8 në vitin 2025, përfshirë punonjësit e Qendrës Kulturore të Fëmijëve.
2. Financimi
Përgjigja i paraqet shifrat si plani i miratuar për aktivitetet kulturore, prandaj ato mund të mos përfshijnë koston e plotë të kulturës, si stafin. Plani ishte 2.947.900 lekë në vitin 2023, i shpenzuar plotësisht; 1.000.000 lekë në vitin 2024, nga të cilat u shpenzuan 811.350 lekë; dhe 1.250.000 lekë në vitin 2025, nga të cilat u shpenzuan 1.102.794 lekë. Për vitet 2020 - 2022 nuk jepen shifra. Bashkia pati 15.000 lekë të ardhura nga kultura në vitin 2024 dhe po aq në vitin 2025. Në vitin 2024 ajo bleu edhe pajisje zëri me 1.588.560 lekë.
3. Programi kulturor
Bashkia organizoi 6 aktivitete në vitin 2023 dhe 8 në vitet 2024 dhe 2025, me përkatësisht 206, 197 dhe 191 përfitues. Përgjigja nuk i emërton aktivitetet. Ato zhvillohen në sallën e Pallatit të Kulturës “Pjetër Bogdani” dhe në sheshin para bashkisë, të dyja në Krumë.
4. Trashëgimia
Nuk raportohet asnjë restaurim i objekteve të trashëgimisë. Projekti kryesor në përgatitje është Muzeu Etno-Historik i Krumës, i projektuar me 60.083.590 lekë me TVSH, të cilin bashkia ia ka dërguar disa herë Ministrisë së Turizmit, Kulturës dhe Sportit, së fundmi më 30 janar 2026.
5. Planifikimi dhe pjesëmarrja publike
Hasi nuk ka strategji kulture, dhe përgjigja nuk raporton konsultime publike për kulturën.
6. Kultura në territorin e bashkisë
Të dyja hapësirat e raportuara janë në Krumë. Përgjigja nuk jep informacion për aktivitete kulturore në Fajzë, Gjinaj apo Golaj.
Përfundime
- Hasi raporton të dhëna për kulturën vetëm për periudhën 2023 - 2025, me 6 deri 8 aktivitete në vit.
- Plani për aktivitetet kulturore ra nga 2,9 milionë lekë në vitin 2023 në 1,0 milion lekë në vitin 2024 dhe 1,25 milionë lekë në vitin 2025.
- Shtatë deri tetë punonjës, përfshirë Qendrën Kulturore të Fëmijëve, merren me kulturën.
- Muzeu Etno-Historik i Krumës, i projektuar me 60,1 milionë lekë, pret financim nga Ministria.
- Në përgjigje nuk ka strategji kulture, konsultim për kulturën apo aktivitet jashtë Krumës.
Rekomandime
Emërtimi dhe numërimi i aktiviteteve
Renditja e çdo aktiviteti me datë, vend dhe pjesëmarrës do të tregonte se çfarë u ofron programi banorëve, sidomos të rinjve, që përbëjnë një pjesë të madhe të popullsisë.
Raportimi i buxhetit të plotë të kulturës
Shifrat e raportuara mbulojnë vetëm aktivitetet. Publikimi çdo vit i kostos së plotë të kulturës, përfshirë stafin dhe Pallatin e Kulturës, do të tregonte përpjekjen reale të bashkisë.
Përgatitja e muzeut me komunitetin
Muzeu i Krumës mund të përgatitet me banorët, shkollat dhe diasporën, duke mbledhur që tani objekte dhe rrëfime dhe duke planifikuar si do të funksionojë pas ndërtimit, gjë që do ta forconte kërkesën për financim.
Kultura edhe në tri njësitë e tjera
Një program i vogël vjetor në Fajzë, Gjinaj dhe Golaj, për shembull me Qendrën Kulturore të Fëmijëve, do ta afronte kulturën me banorët jashtë Krumës.
Rreth të dhënave
Të dhënat për popullsinë janë nga Censusi 2023 i INSTAT-it. Të gjitha shifrat e tjera janë sipas raportimit të bashkisë në përgjigjen e saj të datës 22 maj 2026; nuk u dhanë të dhëna për vitet e mëparshme.
Është bërë çdo përpjekje që kjo analizë të bazohet në të dhënat e dhëna nga bashkia, të plotësuara me të dhëna nga Programet Buxhetore Afatmesme (PBA) të publikuara online. Për komente ose pyetje, ju lutemi kontaktoni artivista@arti-vista.org.
Ky postim është përgatitur në kuadër të projektit CulturAL, me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian. Përmbajtja e tij është përgjegjësi e vetme e Qendra Kombëtare për Shërbime Komunitare dhe Qendra Artivista dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.
