Gjendja e Kulturës në Shqipëri 2025 · Profilet bashkiake · Qendra Artivista
Ky profil bazohet në informacionin e dhënë nga Bashkia Pukë në përgjigje të kërkesës së Qendrës Artivista për informacion mbi kulturën (2026), në programet buxhetore afatmesme të bashkisë (PBA) dhe në Censusin e Popullsisë dhe Banesave 2023 të INSTAT-it. Shumat janë në lekë.
Në një vështrim
| Qarku | Shkodër |
| Njësitë administrative | 5: Pukë, Gjegjan, Qelëz, Qerret, Rrapë |
| Sipërfaqja | 505,83 km² |
| Popullsia, Censusi 2023 | 6.222 (rreth 12 banorë për km²); 43,8% më pak se në vitin 2011 |
| Banorë 65 vjeç e lart | 20,0% (mesatarja kombëtare 19,7%) |
| Fondi për kulturën | Nuk ka fond të veçantë për kulturën në buxhetin vjetor |
| Shpenzimet e programit të kulturës, 2025 | 7,5 milionë lekë, kryesisht paga (programi 08220) |
| Institucionet kulturore | Qendra Kulturore e Fëmijëve (6 punonjës), Pallati i Kulturës (5 punonjës), 1 specialist kulture |
| Aktivitete | Rreth 15 në vit, me organizata të shoqërisë civile |
| Trashëgimia | Në vitin 2025 nisi rikonstruksioni i Shkollës Muze Migjeni (5 milionë lekë nga donatorë privatë) |
| Konsultime publike | 2 përgjatë periudhës 2020 - 2025 |
Përmbledhje
Puka, qytet malor në veri, humbi 44% të popullsisë midis censuseve të viteve 2011 dhe 2023 dhe ka vetëm rreth 12 banorë për km². Kultura ofrohet nga Qendra Kulturore e Fëmijëve, Pallati i Kulturës dhe një specialist kulture, gjithsej 12 punonjës.
Bashkia nuk ka fond të veçantë për kulturën në buxhetin vjetor dhe nuk shpërndan fonde për të tjerët. Ajo mbështet rreth 15 aktivitete në vit, të organizuara me organizata të shoqërisë civile, duke vënë në dispozicion hapësirat dhe pajisjet e saj; ato arrijnë 10.000 deri në 12.000 njerëz në vit. Programi buxhetor për trashëgiminë, muzetë dhe bibliotekat, që paguan kryesisht stafin, shpenzoi 7,5 milionë lekë në vitin 2025.
Në vitin 2025 nisi rikonstruksioni i Shkollës Muze Migjeni, me 5 milionë lekë nga donatorë privatë në bashkëpunim me bashkinë. Puka nuk ka ende plan kulture dhe thotë se po mbledh të dhëna për një strategji të ardhshme. U zhvilluan dy konsultime publike për kulturën.
1. Qeverisja dhe institucionet
Qendra Kulturore e Fëmijëve në qytetin e Pukës ka 6 punonjës. Pallati i Kulturës është pjesë e strukturës së bashkisë, me 5 punonjës, dhe një specialist kulture punon në Drejtorinë e Turizmit, Arsimit, Kulturës dhe Integrimit Europian, gjithsej 12 punonjës. Përgjigja, e datës 17 korrik 2026, iu dërgua Komisionerit për të Drejtën e Informimit, me kopje për Qendrën Artivista.
2. Stafi dhe financimi
Përgjigja thotë se buxheti vjetor nuk ka fond të veçantë për kulturën dhe se bashkia nuk shpërndau fonde për të tjerët në kulturë. Ajo i mbështet aktivitetet logjistikisht, duke vënë në dispozicion hapësirat dhe asetet që administron. Përgjigja nuk i përgjigjet pyetjes për të ardhurat nga institucionet kulturore.
Programi buxhetor i bashkisë për kulturën (trashëgimia, muzetë dhe bibliotekat) shpenzoi 5.619.000 lekë në vitin 2023, 6.119.000 lekë në vitin 2024 dhe 7.469.000 lekë në vitin 2025, kryesisht për paga. Buxheti i miratuar për vitin 2026 është 8.514.000 lekë, i rishikuar në 12.771.000 lekë për riparimin e Pallatit të Kulturës, dhe për periudhën 2027 - 2029 planifikohen 8.214.000 lekë në vit.
3. Programi kulturor
Përgjatë periudhës 2020 - 2025 u organizuan mesatarisht 15 aktivitete, festivale ose projekte në vit me organizata të shoqërisë civile që veprojnë në Pukë. Ato arrijnë 10.000 deri në 12.000 njerëz në vit, kryesisht komunitetin dhe bizneset e vogla, dhe ndihmojnë në promovimin e zonës dhe të produkteve të saj turistike. Programi buxhetor i bashkisë vendos si objektiv 12 shfaqje të financuara nga bashkia në vitin 2025, deri në 20 në vitet 2027 dhe 2028.
4. Trashëgimia
Në vitin 2025 nisi rikonstruksioni i Shkollës Muze Migjeni, i financuar me 5.000.000 lekë nga donatorë privatë në bashkëpunim me bashkinë. Poeti Migjeni dha mësim në Pukë në vitet 1936 - 1937. Buxheti i rishikuar për vitin 2026 cakton edhe 4.157.000 lekë për riparimin e katit përdhe dhe të katit të parë të Pallatit të Kulturës “Ndue Shyti”, nga qershori deri në dhjetor 2026.
5. Planifikimi dhe pjesëmarrja publike
Puka nuk ka plan vendor apo dokument politikash të miratuar për kulturën dhe trashëgiminë. Bashkia thotë se po mbledh të dhëna për kulturën dhe trashëgiminë, që të përgatisë një strategji, plane veprimi apo projekte. Përgjatë periudhës 2020 - 2025 u zhvilluan dy konsultime publike për kulturën dhe trashëgiminë.
6. Kultura në territorin e bashkisë
Shumica e aktiviteteve zhvillohen në sheshin qendror të qytetit, me sipërfaqe 2.600 m². Aktivitete vendore u zhvilluan në qendrat e Gjegjanit, Qelëzit, Luf-Qerretit dhe Korthpulës, në sheshe dhe hapësira të hapura, si dhe në hapësirën rekreative të liqenit, ku u zhvillua një festival i fëmijëve në vitin 2021. Aktivitetet në njësitë administrative u organizuan me donatorë të ndryshëm.
Përfundime
- Puka nuk ka fond të veçantë për kulturën dhe i mbështet aktivitetet me hapësirat dhe pajisjet e saj.
- Çdo vit organizohen rreth 15 aktivitete me organizata të shoqërisë civile.
- Shpenzimet e programit të kulturës, kryesisht paga, u rritën nga 5,6 milionë lekë në vitin 2023 në 7,5 milionë lekë në vitin 2025.
- Buxheti i vitit 2026 përfshin 4,2 milionë lekë për riparimin e Pallatit të Kulturës.
- Donatorë privatë po financojnë rikonstruksionin e Shkollës Muze Migjeni.
- Nuk ka ende plan kulture; bashkia po mbledh të dhëna për të.
- Popullsia ra me 44% midis dy censuseve.
Rekomandime
Një fond i vogël për kulturën
Edhe një fond modest vjetor për aktivitetet do t'u jepte partnerëve të shoqërisë civile më shumë qëndrueshmëri.
Përfundimi i Shkollës Muze Migjeni
Përfundimi i muzeut dhe hapja e tij për vizitorët dhe shkollat do t'i jepte Pukës një pikë të fortë kulturore.
Nga të dhënat te strategjia
Të dhënat që po mblidhen mund të bëhen një strategji e shkurtër kulture, e diskutuar me banorët dhe partnerët e shoqërisë civile.
Raportimi i të ardhurave
Përgjigja për pyetjen mbi të ardhurat nga institucionet kulturore do ta plotësonte pamjen e kulturës në Pukë.
Rreth të dhënave
Të dhënat për popullsinë janë nga Censusi 2023 i INSTAT-it. Fondet, aktivitetet, institucionet, stafi, trashëgimia, planet dhe konsultimet janë sipas raportimit të Drejtorisë së Turizmit, Arsimit, Kulturës dhe Integrimit Europian në përgjigjen e bashkisë (17 korrik 2026). Shifrat e buxhetit janë nga PBA 2026 - 2028 me buxhetin e vitit 2026 (Vendimi i Këshillit Bashkiak Nr. 43, 19 dhjetor 2025) dhe PBA 2027 - 2029 e rishikuar.
Është bërë çdo përpjekje që kjo analizë të bazohet në të dhënat e dhëna nga bashkia, të plotësuara me të dhëna nga Programet Buxhetore Afatmesme (PBA) të publikuara online. Për komente ose pyetje, ju lutemi kontaktoni artivista@arti-vista.org.
Ky postim është përgatitur në kuadër të projektit CulturAL, me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian. Përmbajtja e tij është përgjegjësi e vetme e Qendra Kombëtare për Shërbime Komunitare dhe Qendra Artivista dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.
