Read in English: Who takes to the street changes what the protest is called
Më 13 tetor, pothuajse një në dy tituj për protestën flet për "studentë". Më 18 tetor, dita me më shumë tituj për molotovë, vetëm një në dhjetë. Më 20 tetor, kur pedagogët marshojnë në krah të studentëve, fjala rikthehet. Emri që mediat u vënë njerëzve në rrugë nuk është i fiksuar: ai ndryshon me atë që ndodh dhe me ata që shfaqen.
Në pak fjalë
- Titujt me fjalën "studentë" bien nga 43% e titujve të ditës më 13 tetor në 10% më 18 tetor, ditën me më shumë tituj për molotovë.
- Më 15 dhe 16 tetor, kur dalin në rrugë gjimnazistët, protesta përhapet jashtë Tiranës: titujt për qytete të tjera rriten nga 14 në 183 brenda një dite.
- Pedagogët janë pothuajse të padukshëm deri më 19 tetor. Më 20 tetor janë në 13% të titujve dhe "studentë" rritet sërish.
- Kërkesat konkrete të studentëve (qiratë, konviktet, bursat, tarifat) janë në më pak se 1% të titujve.
Çfarë tregojnë të dhënat?
1. Emri ndjek dhunën dhe paqën
Nga 13 deri 18 tetor, "studentë" bie çdo ditë, ndërsa "protestues" rritet nga 24% në 31%. Dy ditët me më shumë tituj për molotovë, 17 dhe 18 tetor (31 dhe 57 tituj), janë dy ditët me më pak "studentë". Më 20 tetor, pedagogët kalojnë nga 14 tituj në 118 dhe "studentë" kalon "protestues" për herë të parë që nga 14 tetori.
Kjo nuk ndodh vetëm te një grup mediash. Siç tregon artikulli "Dy fjalë për të njëjtën protestë", të dy grupet e mediave lëvizin në të njëjtin drejtim, edhe pse nisin nga pika të ndryshme.
2. Gjimnazistët e çojnë protestën në qytete të tjera
| Data | Tituj gjithsej | Tituj për qytete jashtë Tiranës | Pjesa e ditës | Tituj për të mitur, nxënës ose gjimnazistë |
|---|---|---|---|---|
| 13 tetor | 438 | 3 | 0,7% | 2 |
| 14 tetor | 879 | 14 | 1,6% | 14 |
| 15 tetor | 1 041 | 183 | 17,6% | 131 |
| 16 tetor | 897 | 158 | 17,6% | 123 |
| 17 tetor | 860 | 52 | 6,0% | 23 |
| 18 tetor | 872 | 26 | 3,0% | 25 |
| 19 tetor | 1 089 | 83 | 7,6% | 71 |
| 20 tetor | 884 | 33 | 3,7% | 28 |
| 21 tetor (deri në 14:00) | 325 | 31 | 9,5% | 11 |
Titujt e 15 dhe 16 tetorit e lidhin përhapjen jashtë Tiranës kryesisht me shkollat:
- Euronews Albania, 15 tetor: "Gjimnazistët në Korçë braktisin mësimin dhe dalin në rrugët e qytetit, i bashkohen protestës së studentëve"
- Top Channel, 16 tetor: "Protestës i bashkohet dhe Pogradeci, gjimnazistët marshojnë në qytet me thirrje për dorëheqjen e Ramës"
- RTSH, 16 tetor: "Protesta në Korçë, arrestohen dy persona dhe procedohen penalisht 23 të tjerë, 15 prej tyre të mitur"
Qytetet më të përmendura në të gjithë periudhën janë Korça (136 tituj), Durrësi (104), Shkodra (103), Vlora (78) dhe Elbasani (71). Pas 16 tetorit, vëmendja ndaj qyteteve të tjera bie shpejt, edhe pse titujt që mbeten tregojnë se protestat atje vazhdojnë; më 21 tetor rikthehet pjesërisht, kryesisht për Korçën.
Mediat nuk i ndjekin qytetet e tjera njësoj. Euronews Albania (12% e titujve të saj), MCN (11%), Syri (10%) dhe Top Channel (10%) flasin më shumë për to; Report TV (5%) dhe TV Klan (1%) më pak. Kjo ndarje nuk përkon me ndarjen mes "studentë" dhe "protestues": një media mund ta quajë protestën ndryshe dhe prapë të shkojë në qytetet e tjera.
3. Të miturit: nga rruga te masat e qeverisë
Titujt për të mitur kanë dy kulme me natyrë të ndryshme. Më 15 dhe 16 tetor, ata flasin për gjimnazistë që dalin në rrugë dhe për të mitur të ndaluar. Më 19 tetor, kulmi i dytë (71 tituj) vjen kryesisht nga përgjigjja e qeverisë: kryeministri paralajmëron se familjet do të paguajnë dëmet dhe se studentët që përfshihen në dhunë humbasin bursat. TV Klan, 19 tetor: "Protestat e dhunshme, kryeministri Rama: Të miturit po përdoren si 'mish për top', do paguhen faturat e akteve vandale".
4. Kërkesat mungojnë nga titujt
Në 7 285 tituj, vetëm rreth 50 përmendin qiratë, konviktet, bursat, tarifat ose "kërkesat e studentëve". Edhe nga këto, një pjesë e mirë flasin për sulmet ndaj konvikteve në Qytetin Studenti, për paralajmërimin për heqjen e bursave ose për ofertën e qeverisë më 21 tetor për të paguar 50% të qirasë. Lexuesi mëson shumë për atë që ndodh në rrugë dhe shumë pak për atë që kërkojnë studentët.
Pse ka rëndësi?
Mediat shpesh akuzohen se i japin protestës një emër sipas linjës së tyre. Të dhënat tregojnë se edhe vetë protesta ndikon: kur ka molotovë, të gjitha mediat flasin më pak për studentë; kur dalin pedagogët, të gjitha flasin më shumë. Pra, mënyra si quhet protesta varet edhe nga ajo që ndodh në rrugë dhe nga kush merr pjesë, jo vetëm nga linja e mediave.
Prania e të miturve ndryshon edhe përgjigjen e shtetit. Kur protesta përhapet përmes gjimnazeve, prindërit, shkollat dhe policia përballen me të mitur dhe qeveria përgjigjet me masa për familjet. Kur vëmendja e mediave largohet nga qytetet e tjera, ajo që ndodh atje, përfshirë ndalimet e të miturve, dëmet dhe lëndimet, dokumentohet më pak.
Më në fund, kur kërkesat nuk shfaqen në tituj, debati publik sillet rreth dhunës dhe rendit, jo rreth asaj që mund të zgjidhet: qiratë, konviktet, kostot e studimeve.
Shpjegime të tjera të mundshme
- Përbërja e protestës ndryshoi vërtet. Gjimnazistët nuk janë studentë dhe disa grupe që u përplasën me policinë nuk ishin studentë. Në këto ditë, "protestues" mund të jetë fjala më e saktë.
- Titujt ndjekin lajmin e orës. Përplasjet, arrestimet dhe dëmet janë lajm i ri çdo orë; kërkesat janë të njëjtat çdo ditë dhe rrallë bëhen titull.
- Mediat kombëtare kanë më pak gazetarë jashtë Tiranës. Rënia e titujve për qytetet e tjera mund të vijë edhe nga mungesa e burimeve, jo vetëm nga mungesa e interesit.
Çfarë nuk tregojnë të dhënat?
- Matëm titujt, jo sa njerëz ishin në rrugë. Një rënie e titujve për një qytet nuk do të thotë që protesta atje u ndal.
- Një titull mund të përmendë një qytet pa folur për protestën atje.
- Nuk matëm mediat lokale, të cilat mund të kenë mbuluar më mirë qytetet e tyre.
Çfarë duhet ndjekur?
- A rikthehen kërkesat e studentëve në tituj tani që pedagogët dhe Sindikata e Pedagogëve janë në protestë?
- Çfarë ndodh me të miturit e ndaluar në Korçë, Elbasan, Shkodër dhe qytete të tjera, dhe me hetimet për dëmet atje, kur mediat kombëtare nuk i ndjekin më?
Si u mat?
Për çdo ditë, numëruam titujt që përmbajnë fjalët "student", "protestues" dhe "pedagog" (me të gjitha format) dhe i pjesëtuam me të gjithë titujt e ditës. Për qytetet jashtë Tiranës numëruam titujt që përmendin një qytet ose qendër tjetër; emrat e rrugëve të Tiranës, si "Rruga e Durrësit" ose "Rruga e Elbasanit", u hoqën që të mos numërohen gabimisht. Për të miturit numëruam fjalët "i mitur", "nxënës", "gjimnazist" dhe "adoleshent". Për kërkesat numëruam fjalët "qira", "konvikt", "bursë", "tarifë" dhe shprehjen "kërkesat e studentëve". Të dhënat e 21 tetorit janë deri në orën 14:00. Burimi: monitorimi i mediave i Artivista.
