Read in English: Numbers that don’t match: the injured, the arrests and transparency
Sa policë u lënduan në katër ditët e para të protestës? Më 16 tetor, Policia e Shtetit thotë 120. Po atë ditë, ministri i Brendshëm thotë 97. Të dyja janë shifra zyrtare, nga dy institucione të të njëjtit shtet dhe titujt nuk sqarojnë çfarë numëron secila.
Ky artikull shqyrton shifrat zyrtare për të lënduarit dhe të arrestuarit nga 13 deri 21 tetor: ku përputhen, ku jo dhe pse kjo ka rëndësi për të gjithë, përfshirë vetë institucionet.
Në pak fjalë
- Shumica e mospërputhjeve nuk janë kontradikta. Janë fotografi të një numri që rritet, të marra në orë të ndryshme: të lënduarit rriten nga 156 (16 tetor) në 320 (21 tetor).
- Disa mospërputhje janë reale. Policia dhe ministri i Brendshëm japin numra të ndryshëm për të njëjtën ditë; kryeministri flet për "80 protestues të lënduar" një ditë pasi një bilanc zyrtar ka dhënë 88.
- Shifrat e arrestimeve jepen çdo herë me një shtrirje tjetër: një ditë, vetëm Tirana, gjithë vendi, 3, 5 ose 7 ditë. Prandaj nuk mund të krahasohen me njëra tjetrën.
- Në titujt që monitorojmë nuk shohim asnjë seri të vetme, ditë pas dite, me orën e mbylljes dhe ndarjen sipas grupeve.
Çfarë tregojnë të dhënat?
1. Një numër që rritet, jo shumë numra
Të lënduarit, siç njoftohen me radhë: 156 në katër ditë (ministri i Brendshëm, 16 tetor); 272 në pesë ditë (18 tetor); 295 në gjashtë ditë (ministri i Brendshëm, 19 tetor); 303 dhe 310 (Ministria e Shëndetësisë, në mëngjes dhe në mbrëmje të 19 tetorit); 320 (Ministria e Shëndetësisë, 21 tetor): 192 policë, 92 protestues dhe 36 kalimtarë, nga të cilët 9 janë ende në spital.
Të lexuara sipas rendit, këto shifra rriten rregullisht. Tre numrat e 19 tetorit (295, 303, 310) nuk janë kontradiktë: vijnë nga institucione të ndryshme dhe në orë të ndryshme. Problemi nuk është te shifrat, por te mënyra si qarkullojnë: një shifër pa orën e mbylljes dhe pa burimin duket si kontradiktë edhe kur nuk është.
2. Ku shifrat nuk përputhen vërtet
Më 16 tetor, Policia njofton 120 efektivë të dëmtuar "në rang vendi". Po atë ditë, ministri i Brendshëm njofton 156 të lënduar, "mes tyre 97 efektivë policie". Diferenca është 23 policë. Titujt nuk thonë nga vjen. Mund të jetë shtrirja (gjithë vendi apo vetëm Tirana), përkufizimi (çdo polic i dëmtuar apo vetëm ata që morën ndihmë mjekësore) ose ora. Deri më 19 tetor, shifrat e ministrive afrohen: 186, 190 dhe 191.
Më 20 tetor, kryeministri thotë "rreth 200 policë të plagosur, 80 protestues të lënduar". Shifra e policisë është e rrumbullakosur lart. Shifra e protestuesve është më e ulët se 88, që është njoftuar një ditë më parë. Nuk e dimë nga çfarë burimi e merr kryeministri shifrën e tij.
3. Arrestimet: çdo herë një shtrirje tjetër
| Data | Burimi | Çfarë njoftohet | Për çfarë periudhe |
|---|---|---|---|
| 14 tetor | Policia | 16 të arrestuar, 49 të proceduar | protesta e asaj dite, Tiranë |
| 15 tetor | Policia | 55 të arrestuar, 98 të proceduar penalisht | protesta e 14 tetorit |
| 16 tetor | Policia | 152 të arrestuar (127 në Tiranë), 324 të proceduar penalisht | 3 ditë, gjithë vendi |
| 17 tetor | Drejtori i Përgjithshëm i Policisë | 167 të arrestuar, 7 policë të pezulluar | 5 ditë |
| 20 tetor | Sipas Report TV dhe A2 CNN | 271 të arrestuar, 33 prej tyre pas protestës së 19 tetorit | 7 ditë |
Çdo rresht është i saktë për periudhën e vet, por asnjë nuk mund të vendoset pranë tjetrit pa ditur çfarë mbulon. Nuk dihet, për shembull, sa nga 271 të arrestuarit janë të mitur, sa janë liruar dhe sa janë në paraburgim.
Burimi i pavarur më i qartë është Avokati i Popullit. Më 16 tetor, ai takon 214 të ndaluar dhe gjen shenja dhune te 26 prej tyre. Më 20 tetor, raporton 18 të mitur mes të shoqëruarve. Më 21 tetor, gjen 118 persona në Bllokun e Sigurisë, që ka kapacitet për 67, mes tyre 6 të mitur.
4. Çfarë nuk numërohet?
- Protestuesit e lënduar që nuk shkojnë në spital. Policët e lënduar numërohen nga institucioni ku punojnë. Protestuesit numërohen kur marrin ndihmë mjekësore. Më 18 tetor, Citizens Channel thotë se ka dokumentuar 32 raste dhune policore; edhe ky numërim nuk është i plotë.
- Gazi lotsjellës. Nuk kemi parë asnjë numërim publik të kapsulave të përdorura. Më 15 dhe 17 tetor, një gazetar dhe një protestues tregojnë kapsula pa datë skadence ose prodhimi.
Pse ka rëndësi?
Debati për proporcionalitetin mbështetet te këto shifra. Në debat, raporti 192 policë me 92 protestues përdoret si provë se dhuna ishte kryesisht kundër policisë. Por dy grupet nuk numërohen njësoj: policët numërohen nga institucioni i tyre, protestuesit kryesisht kur marrin ndihmë mjekësore. Ky raport tregon diçka të vërtetë për dhunën ndaj policisë, por vetëm ai nuk mjafton për të gjykuar një anë apo tjetrën.
Shifrat e paqarta dëmtojnë vetë institucionet. Kur dy institucione japin dy numra për të njëjtën ditë ose kur një shifër e rrumbullakosur është më e ulët se një e publikuar, secila palë zgjedh numrin që i përshtatet dhe besimi te të gjitha shifrat bie. Një seri e vetme, me orë mbylljeje dhe ndarje sipas grupeve, do ta mbyllte këtë debat për të gjithë.
Shpjegime të tjera të mundshme
- Ngjarje të shpejta. Numrat ndryshojnë nga ora në orë dhe institucionet njoftojnë në momente të ndryshme.
- Përkufizime të ndryshme. "I lënduar", "i trajtuar" dhe "i shtruar në spital" nuk janë e njëjta gjë; "i arrestuar", "i shoqëruar" dhe "i proceduar" gjithashtu.
- Titujt shkurtojnë. Një deklaratë e plotë mund të ketë sqaruar shtrirjen dhe orën, që titulli i ka hequr.
Pra, shumica e diferencave mund të jenë të ndershme. Kjo nuk e ndryshon përfundimin: pa një metodë të përbashkët, publiku nuk mund t'i dallojë diferencat e ndershme nga gabimet.
Çfarë nuk tregojnë të dhënat?
- Kemi lexuar titujt, jo gjithmonë deklaratën e plotë të institucionit.
- Nuk kemi kontrolluar të gjitha faqet zyrtare të institucioneve. Disa nga këto shifra mund të jenë publikuar aty me më shumë detaje.
- Nuk dimë sa protestues të lënduar nuk shkuan në spital.
Çfarë duhet ndjekur?
- A publikohet një bilanc përfundimtar, me ndarje sipas ditës, qytetit dhe grupit?
- A sqarohet diferenca mes 120 dhe 97 policëve të lënduar më 16 tetor?
- Sa nga të arrestuarit janë të mitur, sa janë liruar dhe sa mbeten në paraburgim?
- Çfarë thotë raporti përfundimtar i Avokatit të Popullit?
Si u mat?
Mblodhëm çdo titull që jep një shifër të lënduarish ose arrestimesh nga një institucion, me datën dhe burimin. Kur e njëjta shifër del në shumë media, e numërojmë një herë. Nuk publikojmë emra apo iniciale të të arrestuarve. Burimet: monitorimi i mediave i Artivista, Balkanweb për kapsulën pa datë.
