Gjendja e Kulturës në Shqipëri 2025 · Profilet bashkiake · Qendra Artivista
Ky profil bazohet në informacionin e dhënë nga Bashkia Kamëz në përgjigje të kërkesës së Qendrës Artivista për informacion mbi kulturën (2026) dhe në Censusin e Popullsisë dhe Banesave 2023 të INSTAT-it. Shumat janë në lekë.
Në një vështrim
| Qarku | Tiranë |
| Njësitë administrative | 2: Kamëz, Paskuqan |
| Sipërfaqja | 37,20 km² |
| Popullsia, Censusi 2023 | 96.137 (rreth 2.584 banorë për km²); 7,8% më pak se në vitin 2011 |
| Banorë 0 - 14 vjeç dhe 65 vjeç e lart | 19,9% dhe 12,6% (mesataret kombëtare 15,6% dhe 19,7%) |
| Buxheti i kulturës | I miratuar 14.205.000 lekë dhe i shpenzuar 14.113.000 lekë në vitin 2025 |
| Institucioni kulturor | Qendra Kulturore “Artan Cuku”, rreth 40 punonjës |
| Aktivitete | Nga 15 në vitin 2021 në 25 në vitet 2024 dhe 2025, 104 gjithsej |
| Konsultime publike | Rreth 10 përgjatë periudhës 2020 - 2025 |
Përmbledhje
Kamza, në skajin verior të Tiranës, është me diferencë bashkia më e dendur në këtë seri, me 96.137 banorë në 37,2 km², dhe një nga më të rejat: pothuajse një në pesë banorë është nën 15 vjeç.
Buxheti i saj i kulturës pothuajse u trefishua midis viteve 2021 dhe 2025, nga 5,1 milionë lekë në 14,2 milionë lekë, dhe bashkia arriti ta shpenzojë: pjesa e buxhetit e shpenzuar realisht u rrit çdo vit, nga 49,0% në vitin 2021 në 99,4% në vitin 2025. Ky është një nga përmirësimet më të qarta në këtë seri. Numri i aktiviteteve u rrit nga 15 në vitin 2021 në 25 në vitet 2024 dhe 2025.
E gjithë kjo mbështetet te një institucion i vetëm, Qendra Kulturore “Artan Cuku”, me rreth 40 punonjës, për gati 100.000 banorë. Bashkia nuk ka strategji kulture, nuk raporton punime në trashëgimi dhe nuk i emërton aktivitetet. Hapësirat publike ofrohen falas për aktivitetet kulturore.
1. Qeverisja dhe institucionet
Qendra Kulturore “Artan Cuku”, në qendër të Kamzës, organizon aktivitetet artistike dhe kulturore të bashkisë. Është i vetmi institucion kulturor i përmendur në përgjigje; nuk raportohet asnjë muze, bibliotekë apo galeri. Stafi i saj prej rreth 40 punonjësish mbeti i qëndrueshëm përgjatë periudhës 2020 - 2025.
2. Financimi
Buxheti i miratuar i kulturës ishte 5.100.000 lekë në vitin 2021, 9.160.000 lekë në vitin 2022, 8.900.000 lekë në vitin 2023, 11.301.000 lekë në vitin 2024 dhe 14.205.000 lekë në vitin 2025. Shpenzimet faktike ishin përkatësisht 2.500.000 lekë (49,0%), 6.500.000 lekë (71,0%), 7.200.000 lekë (80,9%), 11.300.000 lekë (pothuajse 100%) dhe 14.113.000 lekë (99,4%). Për vitin 2020 nuk jepet shifër. Bashkia nuk shpërndau grante të veçanta për kulturën dhe nuk vendos tarifë për përdorimin e hapësirave publike për aktivitete kulturore.
3. Programi kulturor
Bashkia raporton 15 aktivitete në vitin 2021, 19 në vitin 2022, 20 në vitin 2023 dhe 25 në vitet 2024 dhe 2025, 104 gjithsej, që përputhet me totalin që jep për periudhën 2020 - 2025. Për vitin 2020 nuk numërohet asnjë aktivitet. Përgjigja nuk i emërton aktivitetet, festivalet apo ngjarjet.
4. Trashëgimia
Bashkia deklaron se nuk kreu asnjë restaurim apo rehabilitim të trashëgimisë përgjatë periudhës 2020 - 2025.
5. Planifikimi dhe pjesëmarrja publike
Kamza nuk ka strategji afatgjatë kulture. Aktivitetet planifikohen përmes planeve vjetore të punës dhe programit buxhetor të miratuar. Bashkia raporton rreth 10 konsultime përgjatë periudhës 2020 - 2025, përfshirë dëgjesa publike, takime për projektbuxhetin dhe takime me shoqërinë civile, artistët dhe grupet e interesit.
6. Kultura në territorin e bashkisë
Përgjigja përmend tri hapësira publike që përdoren për kulturën: amfiteatrin e Liqenit të Paskuqanit, në Paskuqan; pedonalen e Frutikulturës, në Lagjen nr. 1; dhe pedonalen në Bathore. Dy nga të tria janë jashtë qendrës së Kamzës.
Përfundime
- Buxheti i kulturës së Kamzës pothuajse u trefishua, nga 5,1 milionë lekë në vitin 2021 në 14,2 milionë lekë në vitin 2025.
- Pjesa e buxhetit e shpenzuar realisht u rrit çdo vit, nga 49,0% në vitin 2021 në 99,4% në vitin 2025.
- Aktivitetet u rritën nga 15 në vitin 2021 në 25 në vitet 2024 dhe 2025, 104 gjithsej, por nuk emërtohen.
- Një qendër kulturore me rreth 40 punonjës i shërben bashkisë më të dendur në këtë seri.
- Nuk ka strategji kulture dhe as punime në trashëgimi; hapësirat publike ofrohen falas për aktivitete kulturore.
Rekomandime
Emërtimi i aktiviteteve
Publikimi i çdo aktiviteti me datë, vend dhe pjesëmarrës do të tregonte se çfarë u ofron buxheti në rritje banorëve, sidomos fëmijëve dhe të rinjve.
Zgjerimi i hapësirave kulturore
Një qendër e vetme është bazë e vogël për gati 100.000 banorë. Bibliotekat, sallat e shkollave dhe tri hapësirat në natyrë mund të bëhen një rrjet hapësirash kulturore në Kamëz dhe Paskuqan.
Një strategji kulture
Një strategji për 2026 - 2030, e diskutuar në konsultimet që bashkia zhvillon tashmë, mund të vendosë objektiva për publikun e ri, hapësirat dhe pjesëmarrjen, përtej planeve vjetore të punës.
Dokumentimi i trashëgimisë vendore
Edhe pa punime restaurimi, Kamza mund të dokumentojë historinë e saj të afërt, kujtesën gojore dhe trashëgiminë e komunitetit, bashkë me banorët dhe shkollat, si bazë për programe të ardhshme kulturore.
Rreth të dhënave
Të dhënat për popullsinë janë nga Censusi 2023 i INSTAT-it. Buxheti, aktivitetet, stafi, konsultimet dhe hapësirat publike janë sipas raportimit të bashkisë; për vitin 2020 nuk u dhanë shifra për buxhetin apo aktivitetet.
Është bërë çdo përpjekje që kjo analizë të bazohet në të dhënat e dhëna nga bashkia, të plotësuara me të dhëna nga Programet Buxhetore Afatmesme (PBA) të publikuara online. Për komente ose pyetje, ju lutemi kontaktoni artivista@arti-vista.org.
Ky postim është përgatitur në kuadër të projektit CulturAL, me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian. Përmbajtja e tij është përgjegjësi e vetme e Qendra Kombëtare për Shërbime Komunitare dhe Qendra Artivista dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.
