Gjendja e Kulturës në Shqipëri 2025 · Profilet bashkiake · Qendra Artivista
Ky profil bazohet në informacionin e dhënë nga Bashkia Tropojë në përgjigje të kërkesës së Qendrës Artivista për informacion mbi kulturën (2026), në programet buxhetore afatmesme të bashkisë (PBA) dhe në Censusin e Popullsisë dhe Banesave 2023 të INSTAT-it. Shumat janë në lekë.
Në një vështrim
| Qarku | Kukës |
| Njësitë administrative | 8: Bajram Curri, Fierzë, Lekbibaj, Margegaj, Llugaj, Bujan, Bytyç, Tropojë |
| Sipërfaqja | 1.057,3 km², e dyta në këtë seri pas Tiranës |
| Popullsia, Censusi 2023 | 14.189 (rreth 13 banorë për km²); 30,8% më pak se në vitin 2011 |
| Buxheti i kulturës, fakt | 5,3 milionë lekë në vitin 2020, 4,8 milionë lekë në vitin 2025 |
| Programi buxhetor, 2026 - 2028 | 5.755.000 lekë në vit |
| Institucionet kulturore | Muzeu Historik, Pallati i Kulturës dhe biblioteka e qytetit, në Bajram Curri |
| Stafi | 6 (2020 - 2024), 7 (2025 - 2026) |
| Aktivitete | 1 në vitin 2020, 17 në vitin 2024, 16 në vitin 2025 |
| Punime në trashëgimi | Rikonstruksioni i Muzeut Historik, 123.388 euro (2022 - 2025) |
Përmbledhje
Tropoja, në veriun e largët, ka një nga territoret më të mëdha në këtë seri dhe një popullsi që ra me 30,8% midis censuseve 2011 dhe 2023. Buxheti i saj për kulturën varioi nga 3,7 në 7,9 milionë lekë në vit, dhe programi buxhetor afatmesëm e mban në 5.755.000 lekë në vit deri në vitin 2028, në përputhje me planin e vitit 2025 në përgjigje.
Tre institucione në Bajram Curri, Muzeu Historik, Pallati i Kulturës dhe biblioteka e qytetit, kanë 6 deri në 7 punonjës. Aktivitetet u rritën nga 1 në vitin 2020 në 17 në vitin 2024 dhe 16 në vitin 2025. Çatia dhe ambientet e brendshme të Muzeut Historik u rikonstruktuan midis viteve 2022 dhe 2025 me 123.388 euro.
Festat e përvitshme e çojnë kulturën në pesë nga tetë njësitë administrative, përfshirë hapjen e sezonit turistik në Valbonë dhe në Nikaj-Mërtur. Nuk u mbajt asnjë konsultim publik për kulturën dhe nuk u dhanë fonde për organizata të tjera.
1. Qeverisja dhe institucionet
Muzeu Historik, Pallati i Kulturës dhe biblioteka e qytetit, të gjitha në Bajram Curri, promovojnë historinë dhe trashëgiminë e zonës së Tropojës. Ato kishin 6 punonjës nga viti 2020 deri në 2024 dhe 7 në vitet 2025 dhe 2026.
2. Financimi
Shpenzimet e planifikuara dhe faktike ishin 7.177.766 dhe 5.267.113 lekë në vitin 2020, 7.920.000 dhe 6.867.059 lekë në vitin 2021, 3.916.000 dhe 3.915.956 lekë në vitin 2022, 3.731.025 dhe 3.720.631 lekë në vitin 2023, 5.990.811 dhe 5.473.826 lekë në vitin 2024, dhe 5.755.139 dhe 4.810.605 lekë në vitin 2025. Plani u përgjysmua pothuajse në vitin 2022; që atëherë është shpenzuar çdo vit mbi 83% e tij.
Programi buxhetor afatmesëm 2026 - 2028 cakton 5.755.000 lekë në vit për kulturën (programi 08220): 5.455.000 lekë për paga dhe 300.000 lekë për shpenzime operative. Shifra e tij për vitin 2023, 3.721.000 lekë, përputhet me përgjigjen. Sporti është program më vete, me 3.234.000 lekë në vit.
3. Programi kulturor
Bashkia mbështeti 1 aktivitet në vitin 2020, 4 në vitin 2023, 17 në vitin 2024 dhe 16 në vitin 2025. Përgjigja nuk jep shifra për vitet 2021 dhe 2022 dhe as detaje për aktivitetet.
4. Trashëgimia
Çatia dhe ambientet e brendshme të Muzeut Historik u rikonstruktuan midis viteve 2022 dhe 2025, me një kosto totale prej 123.388 eurosh. Përgjigja nuk thotë si u financua puna. Është në proces një plan për pasurimin e koleksionit të muzeut me objekte më të vjetra.
5. Planifikimi dhe pjesëmarrja publike
Çdo vit hartohet një plan vjetor aktivitetesh, por nuk ka strategji shumëvjeçare për kulturën. Përgjatë periudhës 2020 - 2025 nuk shkoi në Këshillin Bashkiak asnjë plan për kulturën dhe nuk u mbajt asnjë dëgjesë publike për kulturën.
6. Kultura në territorin e bashkisë
Pesë njësi presin nga një aktivitet të përvitshëm: hapjen e sezonit turistik në Valbonë (Margegaj) dhe në Nikaj-Mërtur (Lekbibaj), festivalin e malit në Doberdol dhe Sylbicë dhe ngjitjen në Majën e Shkëlzenit (Tropojë), Festën e Gështenjës (Bajram Curri) dhe Festën e Plisëbardhëve në Zogaj (Bytyç).
Përfundime
- Buxheti i kulturës varioi nga 3,7 në 7,9 milionë lekë në vit, dhe programi buxhetor e mban në 5,76 milionë lekë deri në vitin 2028, në përputhje me përgjigjen.
- Tre institucione në Bajram Curri punojnë me 6 deri në 7 punonjës.
- Aktivitetet u rritën nga 1 në vitin 2020 në 17 në vitin 2024 dhe 16 në vitin 2025; mungojnë shifrat për vitet 2021 dhe 2022.
- Muzeu Historik u rikonstruktua me 123.388 euro.
- Festat e përvitshme arrijnë në pesë nga tetë njësitë, por nuk u mbajt asnjë konsultim publik për kulturën.
Rekomandime
Plotësimi i të dhënave
Raportimi i aktiviteteve të viteve 2021 dhe 2022 dhe i detajeve kryesore të çdo aktiviteti do të jepte një pamje të plotë.
Konsultimi me banorët
Një dëgjesë publike për kulturën do t'i përfshinte banorët në planifikimin e programit vjetor.
Plani për koleksionin e muzeut
Një afat dhe një buxhet për pasurimin e koleksionit do ta kthenin idenë në projekt.
Rreth të dhënave
Të dhënat për popullsinë vijnë nga Censusi 2023 i INSTAT-it. Buxheti, institucionet, stafi, aktivitetet dhe punimet në trashëgimi janë siç i raportoi Bashkia Tropojë në përgjigjen e saj (2026); shifrat e planit vijnë nga programi buxhetor afatmesëm 2026 - 2028.
Është bërë çdo përpjekje që kjo analizë të bazohet në të dhënat e dhëna nga bashkia, të plotësuara me të dhëna nga Programet Buxhetore Afatmesme (PBA) të publikuara online. Për komente ose pyetje, ju lutemi kontaktoni artivista@arti-vista.org.
Ky postim është përgatitur në kuadër të projektit CulturAL, me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian. Përmbajtja e tij është përgjegjësi e vetme e Qendra Kombëtare për Shërbime Komunitare dhe Qendra Artivista dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.
