Gjendja e Kulturës në Shqipëri 2025 · Profilet bashkiake · Qendra Artivista
Ky profil bazohet në informacionin e dhënë nga Bashkia Këlcyrë në përgjigje të kërkesës së Qendrës Artivista për informacion mbi kulturën (2026) dhe në Censusin e Popullsisë dhe Banesave 2023 të INSTAT-it. Shumat janë në lekë.
Në një vështrim
| Qarku | Gjirokastër |
| Njësitë administrative | 4: Këlcyrë, Ballaban, Sukë, Dishnicë |
| Sipërfaqja | 304,65 km² |
| Popullsia, Censusi 2023 | 4.400 (rreth 14 banorë për km²); 28,0% më pak se në vitin 2011 |
| Banorë 65 vjeç e lart | 28,2% (mesatarja kombëtare 19,7%) |
| Buxheti i kulturës | Asnjë buxhet i miratuar përgjatë periudhës 2020 - 2025 |
| Institucioni kulturor | Qendra Kulturore Multifunksionale |
| Fonde për trashëgiminë | Asnjë |
Përmbledhje
Këlcyra, në luginën e Vjosës, është një nga bashkitë më të vogla në këtë seri, me 4.400 banorë të shpërndarë në katër njësi administrative. Popullsia e saj ra me 28% midis dy censuseve, dhe më shumë se një në katër banorë është 65 vjeç e lart.
Bashkia nuk ka miratuar buxhet për kulturën në asnjë vit të periudhës 2020 - 2025. Kultura drejtohet përmes një Qendre Kulturore Multifunksionale, dhe programi ndjek kalendarin qytetar dhe kombëtar: festat e Nëntorit, fundvitin, 7 dhe 8 Marsin, Tetorin Rozë, Ditën e Dëshmorëve më 5 maj, Ditën e Evropës, 1 Qershorin dhe promovime librash. Bashkia konfirmon se i ka paguar këto aktivitete, por nuk jep shuma.
Nuk u dhanë fonde për trashëgiminë, dhe nuk ka plan kulture, konsultime publike për kulturën apo të ardhura nga kultura. Përgjigja nuk tregon sa njerëz punojnë për kulturën. Ajo thotë megjithatë se një ekip po përgatit plane veprimi dhe projekte për të ardhmen.
1. Qeverisja dhe institucionet
Qendra Kulturore Multifunksionale është i vetmi institucion kulturor i bashkisë dhe hapësira kryesore e aktiviteteve të saj. Përgjigja nuk jep informacion për stafin apo strukturën e saj.
2. Financimi
Këlcyra nuk ka buxhet kulture. Përgjigja thotë se përgjatë periudhës 2020 - 2025 janë bërë shpenzime për aktivitetet kulturore, por nuk jep një total apo shifër për asnjë vit. Institucioni kulturor nuk ka të ardhura.
3. Programi kulturor
Bashkia mbështet një kalendar vjetor përkujtimesh dhe festash: festat e Pavarësisë dhe Çlirimit më 28 dhe 29 nëntor, fundvitin, 7 dhe 8 Marsin, Tetorin Rozë, Ditën e Dëshmorëve më 5 maj, Ditën e Evropës, Ditën e Fëmijëve më 1 qershor dhe promovime librash. Shumica zhvillohen në Qendrën Kulturore Multifunksionale, të tjerat në ambiente në njësitë administrative. Përgjigja nuk i numëron aktivitetet apo pjesëmarrësit.
4. Trashëgimia
Përgjatë periudhës 2020 - 2025 nuk u akorduan fonde apo grante për restaurimin apo rehabilitimin e objekteve të trashëgimisë.
5. Planifikimi dhe pjesëmarrja publike
Bashkia nuk ka plan vendor apo dokument politikash për kulturën dhe nuk ka zhvilluar konsultime publike për kulturën në këtë periudhë. Ajo thotë se një ekip po punon për plane veprimi dhe projekte për të ardhmen, pa dhënë hollësi.
6. Kultura në territorin e bashkisë
Sipas përgjigjes, aktivitetet e mësipërme zhvillohen në të katër njësitë administrative: Këlcyrë, Ballaban, Sukë dhe Dishnicë.
Përfundime
- Këlcyra nuk miratoi buxhet kulture përgjatë periudhës 2020 - 2025 dhe nuk i jep shumat që shpenzoi për kulturën.
- Kultura drejtohet përmes një Qendre Kulturore Multifunksionale, pa shifra për stafin.
- Programi përbëhet nga festa kombëtare dhe qytetare, të zhvilluara në të katër njësitë.
- Nuk pati fonde për trashëgiminë, plan kulture, konsultime publike apo të ardhura nga kultura.
- Popullsia është e vogël, po plaket dhe ra me 28% midis dy censuseve.
Rekomandime
Një zë buxhetor për kulturën
Edhe një buxhet i vogël vjetor për Qendrën Kulturore, me shpenzime të planifikuara dhe faktike, do të bënte të mundur të shihet çfarë investon bashkia në kulturë.
Numërimi i aktiviteteve
Regjistrimi çdo vit i numrit të aktiviteteve, vendit ku u zhvilluan dhe pjesëmarrësve do të tregonte si arrin kultura në të katër njësitë.
Përfshirja e të moshuarve dhe e diasporës
Me më shumë se një të katërtën e banorëve 65 vjeç e lart dhe shumë familje jashtë vendit, aktivitetet rreth kujtesës, muzikës dhe traditave vendore mund të përfshijnë të dy grupet, sidomos në verë.
Nga puna në vazhdim te një plan
Ekipi që po përgatit projektet e ardhshme mund t'u paraqesë banorëve një plan të shkurtër kulture, përfshirë një listë të trashëgimisë vendore që meriton kujdes apo financim.
Rreth të dhënave
Të dhënat për popullsinë janë nga Censusi 2023 i INSTAT-it. Të gjitha të dhënat e tjera janë sipas raportimit të bashkisë në përgjigjen e saj, një letër e skanuar e lexuar faqe pas faqeje. Për Këlcyrën nuk ishte i disponueshëm programi buxhetor afatmesëm (PBA).
Është bërë çdo përpjekje që kjo analizë të bazohet në të dhënat e dhëna nga bashkia, të plotësuara me të dhëna nga Programet Buxhetore Afatmesme (PBA) të publikuara online. Për komente ose pyetje, ju lutemi kontaktoni artivista@arti-vista.org.
Ky postim është përgatitur në kuadër të projektit CulturAL, me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian. Përmbajtja e tij është përgjegjësi e vetme e Qendra Kombëtare për Shërbime Komunitare dhe Qendra Artivista dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.
